نقش پررنگ «تلگرام» در وقوع قتل‌های ناموسی

اکنون در تمامی پرونده‌هایی که می‌فهمیم شوهرکُشی یا زن‌کُشی اتفاق افتاده و قضیه ناموسی بوده از طریق همین موبایل به آن می‌رسیم.

به گزارش تسنیم، یکی از پرونده‌های جنایی که در سالهای اخیر به‌شدت سروصدا کرد و به تیتر یک رسانه‌ها تبدیل شد، پرونده ستایش قریشی بود، پرونده‌ای که هنوز نیز در جریان است و هر چند وقت یک بار مجدداً به صدر اخبار  پربازدید رسانه‌ها تبدیل می‌شود.

قاضی دادگاه بدوی صادرکننده رأی پرونده قاتل ستایش قریشی «قاضی ابراهیم اسلامی» متولد سال ۱۳۵۶ است؛ وی تحصیلات خود تا مقطع دکتری را در دانشگاه شهید بهشتی سپری کرده است.

دکتر اسلامی یکی از جوان‌ترین و باسابقه‌ترین قضات دادگاه کیفری یک استان تهران و تجدیدنظر به حساب می‌آید که پرونده‌های متعدد جنایی را رسیدگی کرده و هم‌اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز است.

اسلامی علاوه بر تدریس در دانشگاه‌های مختلف مانند شهید بهشتی، علامه‌ طباطبایی، پلیس، عدالت و … در پژوهشگاه قوه‌ قضاییه و چندین مرکز مشغول کار پژوهشی نیز هست.

مدتی قبل میزبان قاضی اسلامی بودیم و پای صحبتهای او درباره مباحثی مانند نقش و تأثیرات فضای مجازی در پرونده‌های جنایی، راهکارهای کاهش جرم و بزه و بازخوانی قسمتهایی از پرونده رسیدگی به قتل ستایش قریشی نشستیم.

در ادامه مشروح این گفت‌وگو تقدیم مخاطبان ارجمند شده است:

همزمان با بروز و ظهور فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی شاهدیم که این فضا، بسترساز وقوع پرونده‌های جنایی، قتلهای ناموسی،‌ همسرکُشی و … بوده است و در مواردی نیز قربانیان این شبکه‌های نوظهور تحت تأثیر آن اقدام به خودکشی کرده‌اند، با این حال هیچ‌گونه مدیریت و نظارت جدی بر این فضا تاکنون وجود نداشته است،‌ تأثیر این شبکه‌ها بر اذهان جامعه به حدی بوده که حتی در حادثه پلاسکو شایعات متعددی در این رابطه منتشر شد و بسیاری از شهروندان تحت تأثیر این شایعات قرار گرفتند، در حادثه پلاسکو نیز مدیریتی برای پاسخ دادن به این شایعات وجود نداشت؛ با توجه به اینکه جنابعالی روزانه با پرونده‌های متعدد جنایی سروکار دارید، چه رابطه علت و معلولی بین فضای مجازی و وقوع قتل و جنایتهای مختلف وجود دارد؟

فضای مجازی خصوصیت خاصی دارد که پای همه افراد به آن کشیده شده است؛ بزرگترین خصوصیت فضای مجازی پوشیده بودن این فضا و مخفی بودن کنشگران آن است، کنشگران فعال در این فضا ناشناخته هستند لذا این ناشناخته بودن کنشگران در فضای مجازی مجال بیشتری را برای بزهکاری فراهم می‌کند، در فضای حقیقی همه همدیگر را می‌بینند و مجرمان دیده می‌شوند اما فضای مجازی فضای بسیار گسترده‌ای دارد، در فضای مجازی به گستره کره زمین فضا مطرح است، در این فضا به پهنای اینترنت می‌توانیم شاهد اتفاقات باشیم، فضای مجازی مرز ندارد، زمانیکه با فردی در فضای مجازی در حال صحبت هستیم، نمی‌توانیم بگوییم الزاماً با یک ایرانی صحبت می‌کنیم، ممکن است مخاطب ما در دورترین نقطه دنیا باشد.

خصوصیت فرامرزی بودن فضای مجازی باعث می‌شود تبادل آزاد اطلاعات ساده باشد؛ فرد به راحتی در کشورهای دنیا مخاطب پیدا می‌کند، بزرگترین مشکلی که در فضای مجازی وجود دارد به خاطر همان خصوصیت فضای مجازی است، چرا؟ به این خاطر که اگر اکنون دادگاه‌های کشور ما در پرونده‌ای قصد ورود و رسیدگی داشته باشند، در ردیابی‌هایی انجام شده متوجه می‌شوند شخصی که مطلب را ارسال کرده یا آبروی فردی را برده یا کلاهبرداری کرده است مثلاً در کشور آلمان، لوکزامبورگ، مجارستان و… ساکن است اما با توجه به خصوصیت فضای مجازی چگونه می‌توان آن متهم را دستگیر کرد؟ مگر کشور فرانسه آن فرد را در اختیار دادگاه کشور ما قرار می‌دهد؟ دستگیری، تعقیب متهم و انتقال وی به کشور و محاکمه وی چگونه می‌تواند انجام شود؟

بنابراین فضای مجازی این مرزها را از بین برد و چالشهای ما در فضای مجازی به این صورت است؛ در فضای مجازی جرم را خوب می‌توانیم کشف کنیم چون کشف جرم بسیار ساده است، چرا؟ چون ابزار ما در اینترنت، مودم و تلفن است و هر کس که قصد ورود به این فضا را داشته باشد باید با تلفن وارد شود و بسیار راحت می‌توان به متهم و مکان زندگی وی دسترسی پیدا کرد اما کشورهای معاند که ضد انقلاب هستند قطعاً با کشورمان همکاری نمی‌کنند بنابراین این نخستین خصوصیت فضای مجازی است که باعث می‌شود افراد آزادنه در این مسیر جست‌و‌خیز کنند و هر کاری که می‌خواهد، انجام دهند.

هویت ناشناخته افراد در فضای مجازی

دومین خصوصیت فضای مجازی این است که هویت اشخاص در آن مبهم است، به طور مثال شخص خود را در فضای مجازی یک دختر معرفی می‌کند و عکس یک دختر در عکس پروفایلش قرار می‌دهد، عکس دختری که زیبا و در حال ورزش است، در حالیکه او در واقع یک مرد چهل ساله است، بعد در این فضا با مخاطب مورد نظرش رفاقت و نقطه ضعفهای او را پیدا می‌کند، با فرستادن عکسهای غیرواقعی اعتماد مخاطب را جلب می‌کند و به تمام اهدافش می‌رسد.

سومین مشکل اساسی در فضای مجازی این است که این فضا مستندسازی ادله را بسیار سخت می‌کند؛ امروز در دانشگاه‌ها درسی با عنوان «ادله اثبات دعوا» تدریس می‌شود‌، ادله اثبات دعوا شامل اقرار، شهادت، سند، علم قاضی و … است؛ واقعیت این است در مورد فضای مجازی اگر متوجه شدیم که فلانی فیلم مستهجن را برای مخاطب فرستاده یا مطالب مستهجن، ضد و کذب می‌نویسد و تصاویر نامناسب می‌فرستد و وی را بازداشت کردیم اگر وی بعد از دستگیری بگوید من این کارها را نکردم چگونه می‌توان جرم وی را اثبات کرد؟

در بحث مستندسازی ادله در دادگاه چاره‌ای نیست جز اینکه مانند اپراتورهای تلفن همراه پرینت بگیرد، به طور مثال فرد مرتکب قتل شده، از لحظه‌ دستگیری تا لحظه‌ای که می‌خواهند اعدامش کنند، دائماً منکر قتل می‌شود اما قاضی خودش ردیابی می‌کند، اکنون وسایل الکترونیکی به ما کمک شایانی کرده و ۹۹ درصد قتلها با موبایل کشف می‌شود، اکنون پلیس ما به محض اینکه به شماره تلفن‌ همراه قاتل دسترسی پیدا کند، بسیار راحت او را پیدا می‌کند.

اکنون در تمامی پرونده‌هایی که می‌فهمیم شوهرکُشی یا زن‌کُشی اتفاق افتاده و قضیه ناموسی بوده از طریق همین موبایل به آن می‌رسیم.

پلیس ردیابی می‌کند و به طور مثال متوجه می‌شود که مقتول در یک ماه آخر عمرش، ارتباط عشقی داشته و پیامک رد و بدل می‌کرده است، خیلی ساده‌تر بگویم در پرونده‌های زناشویی سریعاً شماره پرینت موبایل مقتول را می‌گیریم و متوجه می‌شویم حدسمان درست بوده و همسر قاتل سه سال دوست‌پسر داشته است.

اکنون در بحث فضای مجازی مشکلمان کشف جرم نیست و کشف جرم بسیار ساده انجام می‌شود، در مورد ویروس یا بدافزارها نیز ردیابی می‌کنیم و به متهم می‌رسیم اما چگونه باید متهم را دستگیر کنیم؟ چه کسی متهم را در اختیار ما قرار می‌دهد؟ به طور مثال در بحث مسائل اینترنتی، درست است که اینترنت مودمی است که شما وارد می‌شوید و تلفن است که وارد نمی‌شوید اما آن وب‌سایت و مکانی که این اطلاعات و خدمات را در اختیار شما قرار می‌دهد، چیزی به نام «ثبت دامنه» است؛ اکنون شرکتهایی که مرتکب خلاف و جرم می‌شوند، ثبت دامنه‌شان خارج از کشور است. افرادی که در فتنه تبلیغ می‌کردند، به طور مثال می‌گفتند در خیابان انقلاب تجمع کنید، سرشاخه‌ها از طریق خطوط دامنه کشور آلمان و فرانسه وارد ایران می‌شدند و به متهمان دسترسی پیدا می‌کردند اما چه کسی باید آنها را در اختیار ما قرار بدهد؟

مشکل ما در فضای مجازی همچنان که گفتم ادله‌ و مستندسازی است که چگونه باید اتهام را به وی نسبت دهیم و از آن مهمتر بحث دستگیری، محاکمه و اجرای حکم وی است.

مشکل فضای مجازی امروز فقط مربوط به ایران نیست، کشورهای دنیا در سال ۲۰۰۱ در شهر بوداپست مجارستان جمع شدند و یک کنوانسیون جرایم سایبری به نام «کنوانسیون بوداپست» نوشتند، تمام کشورهای دنیا گفتند که بیاییم ضعفها و خلأهای فضای مجازی را حل کنیم، این ضعفها چیست؟ این است که پلیس اینترپل فضای مجازی در دنیا تشکیل شود، دادگاه‌های بین‌المللی فضای مجازی در سراسر دنیا راه بیفتد اما کدام کشورها همکاری می‌کنند؟ قراردادهای استرداد مجرمین و معاضدت قضایی در سراسر دنیا ارائه شود که مثلاً اگر امروز یک تبعه کشور فرانسوی در فضای مجازی کاری کرد، ردیابی کردیم و به وی رسیدم، پلیس فتای فرانسه با ما همکاری کند و وی را با کمک مراجع قضایی بازداشت و به پلیس فتای کشور ما تحویل دهد.

اما این اتفاقها در فضای حقیقی نیز وجود ندارد لذا چالش فضای مجازی فقط مربوط به جمهوری اسلامی ایران نیست، امروز فضای مجازی تمام دنیا را درگیر کرده است، امروز در فضای مجازی کلاهبرداری رایانه‌ای، سرقت سایبری، بحث هتک حیثیت و حرمت  و… وجود دارد و تمام کشورهای دنیا را درگیر کرده است.

از سال ۲۰۰۱ به بعد، رفته‌رفته تمام کشورهای دنیا با این موضوع درگیر شدند، جمهوری اسلامی با وجود اینکه به کنوانسیون بوداپست ملحق نشد تمام موارد موجود در کنوانسیون سایبری را استفاده کرد، اکنون قانون جرایم رایانه‌ای کشور ما کاملاً اختباص شده و ملهم از کنوانسیون جرایم سایبری است اما در حال حاضر قانون جرایم رایانه‌ای کشورمان بسیار ضعف دارد؛ من در دانشگاه آزاد تهران مرکز و دانشگاه‌های آزاد دیگر مانند دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه‌های دیگر نزدیک به ۱۵۰ تا ۲۰۰ رساله ارشد و دکتری درباره فضای مجازی کار کرده‌ام، رساله‌هایی مانند جعل رایانه‌ای، کلاهبرداری سایبری، مشکلات، خلأ و آسیبهایی که در مورد کنوانسیونها وجود دارد، اکنون در ۱۵ رساله با عنوان «بزه‌دیدگی سایبری» در حال فعالیت هستیم؛ اگر فرد در فضای مجازی بزه دیده شد چه کسی باید حقوق وی را جبران کند؟ در ماده ۲۴۹ قانون مجازات اسلامی آمده است که اگر یک نفری در قتل کشته شود و قاتل وی با وجود ردیابی‌ها مشخص نشود، دیه مقتول از بیت‌المال پرداخت می‌شود چون خون مسلمان نباید هدر برود.

لزوم حمایت دولتها از بزه‌دیده‌گان سایبری

اکنون بسیار کار پژوهشی انجام داده‌ایم، من یک مقاله علمی ـ پژوهشی با عنوان حمایت از بزه‌دیدگان سایبری نوشتم و در دانشگاه امام صادق (ع) به چاپ رسید؛ در این مقاله عنوان کردم فردی که مورد بزه واقع شده، دولتها با ایجاد صندوقی از وی حمایت کنند مثلاً اگر شخصی مورد سوءاستفاده و آسیب قرار گرفت، مال یا دارایی از وی رفت، کسی باشد که از او حمایت کند اما مقررات داخل کشورها در این زمینه به روز نمی‌شود.

اگر بخواهیم مشکلات موجود در فضای مجازی را دسته‌بندی کنیم، مشکل اولمان بحث تقنینی است متأسفانه قوه مقننه ما نتوانسته قانون جرایم سایبری به‌روزی داشته باشد، مشکل دوم این است که امکانات پلیسی و فنی ما خیلی محدود است، کنوانسیون سایبر، دولتها را ملزم می‌کند که کشورهای عضو آن امکانات فنی، تخصصی و پلیسی خودشان را در اختیار هم قرار دهند، شاید پلیس ما از نظر دانش فنی و تخصصی قوی باشد که بتواند اطلاعات را کسب کند اما اگر امروزه قصد دستگیری مجرمی را  داشته باشد، باید چه کند؟ اگر امروزه من، قاضی پرونده‌ای باشم که فردی در آن مدعی شود همسرش رابطه نامشروع داشته در حالیکه همسر او در دادگاه منکر ادعای شوهرش باشد و من قاضی بخواهم محتوای تلگرام وی را بررسی کنم، چگونه این کار باید صورت گیرد؟

قصدم از این بحث این است که به نتیجه‌گیری خوبی برسم؛ فضای مجازی بدون پاسبان و رهاست، در فضای مجازی نظارتی وجود ندارد و این نظارت مانند مرزهای داخلی کشور نیست، به طور مثال امروز اگر یک قتل ناموسی یا سیاسی اتفاق افتاد که بخواهیم به پیامک استناد کنیم و بگویم شخص (متهم) در روز ۲۹ فروردین ۹۴ ساعت ۸ شب به من پیامک زد، می‌توان از اپراتورهای داخل کشور استفاده کرد و قتل کشف شود اما اکنون درباره تلگرام و … که به سرورها دسترسی نداریم، چه باید کنیم؟

اکنون بحثهای فضای مجازی و اینترنتی، ماهواره‌ای شده است، به طور مثال اکنون اگر آمریکا قصد رصد فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران را داشته باشد به روسیه خواهش و التماس نمی‌کند، آمریکا ماهواره در فضای جو ایران قرار می‌دهد و بسیار راحت مانند نرم‌افزار گوگل که به راحتی همه می‌توانند موقعیت‌یابی کنند، از طریق جی‌پی‌اس ماهواره‌هایی در فضا پرتاب می‌کنند که به وسیله آن می‌توانند به تمامی محتویات فضای مجازی من و شما دسترسی پیدا کنند چون به هر حال خود فضای مجازی تحت تأثیر ماهواره‌ها است.

من در صداوسیما در چندین برنامه تلویزیونی درباره فضای مجازی صحبت کردم؛ به عنوان یک راهکار مؤثر می‌توان گفت پیشگیری از همه اقدامات مهمتر است، پیشگیری می‌تواند از لحاظ جرم‌شناسی وضعی یا اجتماعی باشد، پیشگیری وضعی مانند این است که قانون و مقررات وضع، دستگاه‌های اجرایی را ملزم به نظارت بیشتر کنیم و مربوط به دیگر مواردی مانند بحثهای پالایش، فیلترینگ و کارهایی که دولت قصد انجام دارد.

دومین پیشگیری، بحث اجتماعی است؛ بهترین راهکاری که می‌توانیم در این زمینه داشته باشیم این است که کارکرد رسانه‌ها و NGO(سازمانهای مردم نهاد) را بالا ببریم، آنها حساس شوند و در نهایت، مردم، دولت و صدا و سیما را حساس کنند، باید آموزش را بالا ببریم امروزه باید به والدین در مدارس، دانشگاه‌ها و در تلویزیون بگوییم اینکه فرزندان شما گوشی آیفون ۳ میلیون تومانی دارند، کلاس و پرستیژ نیست و شما (والدین) باید به این برسید که چگونه می‌توانید بر فرزندان نظارت کنید و نظارت خودتان را بر نحوه استفاده آنها بالا ببرید.

درست است که امروز فضای مجازی، فضایی است که ما نمی‌توانیم از آن دوری کنیم و جزو لاینفک زندگی ما شده اما باید آگاهی‌ها را بالا ببریم، مانند خانواده‌هایی که در یک منطقه جرم‌خیز زندگی می‌کنند و والدین به فرزندانشان آموزش می‌دهند که نباید سمت مواد مخدر و اعتیاد بروند ما نیز همین اطلاعات را در فضای مجازی برای باید برای خانواده‌هایمان بالا ببریم، باید بدانیم فرزند ما چه می‌کند بنابراین افزایش آگاهی در این حوزه بسیار مهم و پیشگیرانه است.

به نظر من رسانه‌ها می‌توانند بسیار مؤثر باشند، یکی از ضابطه‌های دولتهای دارای دموکراسی این است مردم از این دولتها مطالبه می‌کنند و دولت نیز به عنوان یک دولت خدمت‌گذار کار انجام می‌دهد بنابراین رسانه بی‌نهایت می‌تواند مؤثر باشند، رسانه‌ها باید مطالبات و خواسته‌های مردم را حساس کنند، اگر رسانه‌ها منسجم شوند و مطالبات مردم را مطرح کنند، قطعاً دولت مطابق با خواسته آنها پیش می‌رود.

متأسفانه مشکل ما در کشور این است چون با واسطه تحریمها و فشارهایی که با آن مواجهیم، در بحث فضای مجازی نیز نتوانستیم چندان موفق باشیم آنها نیز با ما همکاری نمی‌کنند مجرمان، مضنونان و اطلاعاتمان را در اختیارمان قرار نمی‌دهند، با این اوصاف خوب است که دستگاه تقنینی وارد، قانون به‌روز و حمایت از بزه دیده‌ها زیاد شود و دستگاه اجرایی  نیز به تبعیت از آن مطالعات خودش را بالا ببرد.

آیا به هر میزان که فضای مجازی زمین بازی ما نباشد و به روایتی دیگر مدیریت فضای مجازی در اختیارمان نباشد، به همین میزان باید توقع افزایش جرایم در حوزه‌های مختلف را داشته باشیم؟ به طور مثال اگر به جای تلگرام یک نرم‌افزار پیام‌رسان بومی و ملی داشتیم، آیا این فضا زمین بازی ما نمی‌شد و کمک شایانی به کاهش جرائم و حتی کشف جرائم نمی‌کرد؟

صددرصد با وجود نرم‌افزار بومی، فضای مجازی زمین بازی ما می‌شد، اگر زیرساخت این فضا در کشورمان فراهم شود و همه در شبکه طراحی شده توسط متخصصان داخلی ورود پیدا کنند و به سمت نرم‌افزارهای غیربومی نروند، قطعاً نظارتمان بسیار بالاتر می‌رود، به فرض مثال شما در یک آسانسور با همسرتان در حال بالا رفتن هستید و می‌دانید که ممکن است داخل آسانسور دوربین باشد، شاید مثلاً در حالت عادی زمانیکه که از راه پله ساختمان بالا می‌روید، دست همسرتان را بگیرید و با او شوخی کنید اما در آسانسور اگر بخواهید رفتار غیرمتعارفی بکنید به ذهنتان می‌رسد که نکند داخل آسانسور دوربین باشد، فضای مجازی نیز همینطور است، زمانیکه این فضا بدون پاسبان و رها باشد، افراد به خود اجازه انجام هر کاری در این فضا را می‌دهند.

فضای مجازی باید نظام‌مند شود، نظام‌مندی این فضا از دو منظر قابل بحث است، یکی از منظر حقوق بین‌الملل است، باید وارد شویم و همکاری بین دولتها و پلیسی را ایجاد و تمام کشورها را عضو کنوانسیون کنیم و دولتها اطلاعات به روز فنی، تخصصی، پلیسی، قانونی و قضایی‌شان را در اختیار ما قرار دهند که البته این اتفاق بسیار کم اتفاق می‌افتد، چون دولتها با اراده خودشان می‌توانند وارد کنوانسیون شود و دیگر نظام‌بندی این فضا از نظر حقوق داخلی است، به نظر من در زمینه حقوق داخلی سه رکن قوه مجریه، قضاییه و مقننه باید به آن ورود پیدا کنند، قوه مقننه باید قوانین خوبی بگذارند، قوانینش را به روز و دستگاه‌های اجرایی، قضایی، پلیس و نهادهای مرتبط را ملزم به به روز کردن قوانین کند، از آن طرف دولت نیز باید زیرساختهای لازم را فراهم کند، همین موضوعی که در مورد بحث ماهواره می‌گویند اکنون می‌توانیم ماهواره‌ای پرتاب کنیم که این ماهواره بتواند کل مرزهای کشور ما را پوشش دهد و از این طریق بتوانیم تمامی امواجی که ردوبدل می‌شود را رصد کنیم.

مورد آخر که همیشه مثال می‌زنم این است اکنون نهادی با عنوان مدیریت بحران در کشور و دولت وجود دارد که در صورت وقوع بحران تمامی نیروها مانند آتش‌نشانی، پلیس، اورژانس، نیروهای اداره برق و گاز و … فعالیت می‌کنند می‌خواهم یک قدم جلوتر بروم؛ اگر اکنون زلزله‌ یا بحرانی اتفاق افتد که نمی‌توانیم به مردم بگوییم اکنون منتظر بمانید تا نیروهای اداره گاز و برق برسند، وظیفه آنهاست و به چیزی دست نزنید، در آن زمان همه در حال کشته شدن هستند و  هر شخصی باید خودش را نجات دهد.

در حال حاضر باید نسخه‌های دولتی، قانونی را کنار بگذاریم، به نظر من نخستین قدمی که می‌توانیم انجام دهیم و با بحران مقابله کنیم این است که در خانواده و پیرامون خودمان آگاهی اجتماعی را بالا ببریم البته در خانواده نیز حساسیت باید خودش ایجاد شود باید با استفاده از پای‌بندیهای اخلاقی افراد، تذکرات لازم در خصوص خطرات این فضا و …خانواده خود را ایمن نگه داریم.

عزمی برای مقابله با آسیبهای فضای مجازی وجود ندارد

در قدمهای بعدی است که باید دولت حساس شود و زیرساختها را فراهم کند؛ در قوه قضائیه با وجود اینکه در قانون جرایم رایانه‌ای پیش‌بینی شده که باید قضات و پلیس آموزش ببینند، دادسرای خاص ویژه‌ای داشته باشیم، تعهد جدی وجود ندارد، انگار عزم ملی وجود ندارد بنابراین زمانیکه بررسی می‌کنیم، می‌بینیم کل بدنه حاکمیت در مقابل این موضوع کم‌کاری می‌کند، اکنون جلسات شورای عالی فضای مجازی خروجی خوبی ندارد.

در برخی پرونده‌های قضایی مانند قتل، آدم‌ربایی، سیاسی و… قضات ما با چالش مواجه می‌شوند، یک سری از این چالش و مشکلها همانطور که گفتم به دلیل موضوعات بین‌المللی، پلیس و استرداد مجرمان است، چون افراد فعال در فضای مجازی متخصص هستند از طریق مرزهای خارجی وارد این فضا می‌شوند، دامنه خود را در خارج از کشور ثبت می‌کنند، از طرف دیگر نیز این فضا را رها کردیم و امکانات نظارتی خوبی بر روی آن نداریم.

بیشتر بخوانید

هشدار پلیس فتا درباره فایل های ویروسی

سرپرست اداره پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا نسبت به دریافت فایل های ویروسی و در نهایت دریافت اطلاعات خصوصی افراد از طریق افراد سودجو هشدار داد.

 

به گزارش گرداب، سرگرد مهدی شکیب افزود: یکی از روشهایی که امکان نفوذ ویروس ها و بدافزارها به دستگاه ها و سوءاستفاده از آنان را فراهم می کند، دریافت و ارسال فایل ها از طریق نرم افزارهای اشتراک داده زاپیا و شرت است.

وی اظهارکرد: دریافت و ارسال تصاویر و فیلم های نوروزی در این ایام بسیار رایج است به نحوی که در تمامی دورهمی های خانوادگی در این ایام، ارسال و دریافت اطلاعات حرف اول را میزند.

سرگرد شکیب اضافه کرد: در برخی از موارد امکان ارسال ویروس از این طریق وجود دارد و به محض دریافت فایل ویروسی، اطلاعات خصوصی فرد قربانی در دسترس فرد سودجو قرار می گیرد. لذا هموطنان باید نسبت به دریافت فایل های مختلف کمی دقت داشته باشند.

وی درتوصیه به کاربران گفت: حتماً از آنتی ویروس های بروز شده استفاده کرده و از دریافت فایل های مشکوک خودداری کنید.

وی تاکیدکرد: حتماً باید نسبت به منبع ارسال کننده اطلاعات شناخت کافی داشته باشیم و از دریافت اطلاعات از منابع نا معلوم و ناشناس خودداری کنیم.

بیشتر بخوانید

چگونه بفهمیم کامپیوترمان ویروسی شده است؟

ویروس ها می توانند از طریق فضای وب وارد کامپیوتر شخصی شما شود و اثرات مخربی روی آن داشته باشد.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ امروزه کمتر کسی پیدا می شود که به وسلیه رایانه شخصی خود به اینترنت متصل نشده باشد. به همین دلیل هکر ها با آلوده کردن فضای اینترنت سعی دارند تا سیستم های کاربران را به وسیله ویروس ها و تروجان مورد هجوم قرار دهند. حال اگر شما روزانه زمان زیادی را در اینترنت سپری می کنید می توانید با علائمی که در زیر قرار داده ایم متوجه شوید که آیا سیستم شما به ویروس آلوده شده است یا خیر.

۱٫ نمایش مداوم تبلیغات: اگر رایانه شما به به تروجان آلوده باشد، مداوم تبلیغات به نمایش در می آیند. این تبلیغات معمولا شامل نظر سنجی ها، برنده شدن در قرعه کشی و دوست یابی است.

۲٫ غیر فعال شدن آنتی ویروس: تروجان ها بر روی نرم افزار های آنتی ویروس تاثیر دارند و موجب می شوند که این برنامه ها از کار بیافتند.

۳٫ مشاهده برنامه های ناشناس: اگر شما نرم افزار های سیستم خود را چک کرده اید و با نرم افزار و آیکون های جدید و ناشناس در ویندوز خود بر خورد کرده اید، بدانید که رایانه شما به ویروس آلوده شده است.

۴٫ اختلال در مرورگر: یکی از نشانه های آلوده شدن سیستم به ویروس، اختلال در مرورگر است. اگر شما در موتور های جست و جو عبارتی را وارد می کنید و صفحات جعلی و تبلیغات مواجه می شوید، رایانه شما به ویروس آلوده شده است.

۵٫ ارسال هرزنامه در پست الکترونیکی: هکر ها با ابزار های مخرب خود می توانند به حساب کاربری ایمیل شما دسترسی پیدا کنند و به وسیله آن برای دیگران پیام ارسال کنند.

۶٫ کند شدن سیستم: اگر حس می کنید که سرعت انجام عملیات سیستم شما پایین آمده است، یکی از دلایل آن می تواند، آلوده شدن رایانه شما به ویروس باشد. ویروس ها از سیستم شما استفاده می کنند و در نتیجه  سیستم شما کند می شود. شما می توانید در Task Manager برنامه های در حال اجرا را مشاهده کنید و اگر با نرم افزار ناشناسی در لیست برنامه های درحال اجرا پیدا کردید، آن را ببندید.

۷٫ افزایش مصرف حجم اینترنت: اگر مصرف حجم اینترنت شما بالا رفته، شاید سیستم شما به ویروس آلوده شده است. چراکه ویروس ها با استفاده از اینترنت کنترل می شوند و اطلاعات کاربران را برای هکر ها ارسال می کنند.

بیشتر بخوانید

چگونه از ویروسی شدن تلفن همراه جلوگیری کنیم؟

در این گزارش ۲ راهکار ساده برای جلوگیری از آسیب رساندن ویروس ها به گوشی های هوشمند را آموزش داده ایم.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، وقتی تلفن همراهتان کند می‌شود و یا به خوبی کار نمی کند، شاید اولین نکته ای که به ذهنتان برسد این باشد که آلوده به ویروس شده است. برخی کاربران گوشی های هوشمند بر این باورند که تنها کامپیوتر، لپ تاپ و….در معرض آسیب از طریق ویروس ها، بدافزار و تروجان ها هستند؛ اما باید گفت همانطور که استفاده از نرم افزارهای متفاوت روی تبلت ها و گوشی های هوشمند افزایش یافته به دنبال آنها مشکلات مربوط به ویروس ها هم بیشتر و پیچیده تر شده‌اند.

ویروس ها و بدافزارها به شیوه های متعددی می توانند روی گوشی های هوشمند اثرگذار باشند. گاهی اوقات ممکن است موجب هنگ کردن تلفن همراه شده و با استفاده بیش از حد از حافظه آسیب های جبران ناپذیری را به آن وارد کنند و یا موجب از بین رفتن فایل های مهم شما شوند؛ اما نگران نباشید چاره این کار بسیار آسان است.

در این گزارش ۲ راهکار ساده اما مفید را به شما آموزش می دهیم که با به کارگیری آنها می توانید تلفن همراهتان را از شر نفوذ و آسیب ویروس ها در امان نگه دارید.

۱٫ از یک آنتی ویروس معتبر استفاده کنید

شرکت های زیادی هستند که نرم افزارهای آنتی ویروس قدرتمند و در عین حال رایگان را به کاربران ارائه می دهند، شما با استفاده از آنها می توانید تلفن همراه، تبلت و… را ایمن نگه دارید اما نکته ای که قبل از هر چیز باید به آن توجه کنید این است که باید آنتی ویروسی را تهیه کنید که به خوبی شناخته شده و مورد تایید باشد چراکه بسیاری از نرم افزارها برای آسیب رساندن و دسترسی به فایل های خصوصی در قالب یک آنتی ویروس طراحی شده اند.

۲٫ از برنامه های محافظت شده و ایمن استفاده کنید

نرم افزار” Webroot SecureAnywhere” یکی از بهترین برنامه های امنیتی پیشرفته برای کاربران اندروید است که به کمک آن می توانید تلفن همراهتان را از شر نفوذ ویروس ها در امان نگه دارید.

مرور صفحات وب به صورت کاملا ایمن، بازرسی اپلیکیشن ها قبل از نصب، به کارگیری رمز عبور حفاظت شده و…. از جمله ویژگی های بارز این نرم افزار به شمار می رود.

نکاتی برای محافظت تبلت ها و گوشی های هوشمند از ورود ویروس ها:

زمانیکه در شبکه های اجتماعی مانند: اینستاگرام، فیسبوک، تلگرام و….مشغول گشت و گذار هستید هرگز بر روی لینک های ناآشنا کلیک نکنید چرا که این امکان وجود دارد، لینک موردنظر حاوی ویروس باشد.

هرگز تلفن همراه و یا تبلت خود را به رایانه های ناشناس متصل نکنید؛ قبل از انجام هرکاری از میزان امنیت رایانه موردنظر، آنتی ویروس نصب شده و آخرین به روزرسانی آن آگاه شوید. پس از حصول اطمینان با خیال راحت تلفن همراهتان را به آن متصل کنید.

قبل از استفاده از خدمات مختلف در بستر اینترنت از ایمن بودن آنها اطمینان حاصل کنید. بهتر پیش از نصب نرم افزارهای موبایل بانک جهت استفاده از خدمات بانکداری الکترونیک مطمئن شوید که نرم افزار موردنظر عاری از هرگونه ویروس بوده و توسط  منبع معتبر ارائه شده است. ترجیحا از وب سایت بانک موردنظر جهت دانلود و نصب نرم افزارهای موبایل بانک استفاده کنید.

قبل از نصب نرم افزار میزان دسترسی به قسمت های مختلف تلفن همراه، حاوی ویروس نبودن و…را بررسی کنید. برای این کار می توانید از میزان امتیازهایی که کاربران دیگر به نرم افزار موردنظرتان داده اند کمک بگیرید. همچنین بهتر است نرم افزارهای مورد نیازتان را از فروشگاه های آنلاین معتبر تهیه کنید.

بیشتر بخوانید

برنامه‌های آیفون هم ویروسی می‌شود

برنامه‌های محبوب اپل از لحاظ امنیتی بررسی شده و مشخص شده است که مستعد حملاتی هستند و تاکنون ۱۸ میلیون دانلود از این نرم‌افزارهای آسیب‌پذیر صورت گرفته است.
به گزارش ایسنا، امروزه نرم‌افزار تحت موبایل در دنیا بسیار رشد کرده و به جزء جداناپذیری از زندگی ما تبدیل شده است، اما نبود امنیت در این اپلیکیشن‌ها مانند سرطان در حال رشد است.
بسیاری از این نرم‌افزارها از TLS (امنیت لایه انتقال) استفاده نمی‌کنند یا فعالیت آن‌ها در حالت روشن نیز قابل رهگیری است. اسکن کد در اپ‌استور اپل به متخصصان امنیتی این اجازه را می‌دهد تا اطلاعات بیشتری در مورد امنیت نرم‌افزارها جمع‌آوری کنند.
در گزارش مرکز ماهر (مدیریت امداد و هماهنگی عملیات رخدادهای رایانه‌ای)، به بررسی ۷۶ اپلیکیشین محبوب iOS  در اپ‌استور اپل پرداخته شده که مستعد حملات MITM (مرد میانی) هستند. در مجموع تا کنون بیش از ۱۸ میلیون دانلود از این نرم‌افزارهای آسیب‌پذیر صورت گرفته است.
درصد ریسک این آسیب‌پذیری برای ۷۶ نرم‌افزار بررسی‌شده، به صورت ۳۳ نرم‌افزار با درجه ریسک پایین، ۲۴  نرم‌افزار با درجه ریسک متوسط و ۱۹ نرم‌افزار با درجه بالا است.
برنامه‌های با درجه خطر پایین و بخش آسیب‌پذیر
برنامه ooVoo در قسمت ورود شامل نام کاربری و رمز عبور، برنامه VivaVideo در بخش نسخه سیستم عامل، مدل دستگاه و بخش جست‌وجو، برنامه Volify در بخش  نسخه سیستم عامل، مدل دستگاه، نام نقطه اتصال به شبکه و اطلاعات باتری، برنامه Epic در بخش کلیدهای رمزنگاری، برنامه Mico در بخش آدرس ایمیل و نسخه سیستم عامل، برنامه Cash app در بخش نسخه سیستم عامل  و نام نقطه اتصال شبکه، برنامه YeeCall Messenger در بخش آدرس ایمیل و شماره تلفن، برنامه Insta Repost در بخش اطلاعات تجزیه و تحلیلی، برنامه Cheetah Browser در بخش نسخه سیستم عامل، مدل دستگاه، موقعیت مکانی، کلید تکمیل خودکار، برنامه VPN Free در بخش لیست سرورها، اطلاعات سرورهایVPN و برنامهMusic Tube در بخش لیست ویدئوها و بخش جست‌وجو برنامه‌های با درجه خطر پایین هستند.
برنامه‌ها با درجه خطر متوسط و بالا
تعداد زیادی از برنامه‌های که ریسک متوسط و بالا دارند متعلق به بانک‌ها، مراکز پزشکی و توسعه‌دهندگان برنامه‌های کاربردی حساس هستند. در این گزارش با توجه به اهمیت این اپلیکیشن‌ها و جلوگیری از عدم سوء استفاده از آن‌ها، آسیب‌پذیری‌های موجود را ارسال کرده است تا از این طریق توسعه‌دهندگان به رفع آن‌ها بپردازند. از جمله این پروانه‌ها می‌توان به ShoreTel Mobility Client، ThreatMetrix SDK ، Experian، myFICO، Kaspersky Safe Browser و PayPal اشاره کرد.
روش حل مشکل
این دسته از آسیب‌پذیری‌ها در گروه پیچیده قرار می‌گیرند و تنها توسعه‌دهندگان قادر به حل کامل آنها هستند و هیچ کاری از کاربر ساخته نیست. ضعف امنیتی بررسی شده مربوط به کدهای شبکه در برنامه و پیکربندی اشتباه آن‌ها است. با توجه به ساختار کلی، سیستم App Transport Security در سیستم عامل iOS ارتباط را به عنوان یک اتصال معتبر TLS می‌بیند و به نرم‌افزار اجازه می‌دهد که از گواهینامه تایید اعتبار آن استفاده کند.
هیچ راه‌حلی برای این مشکل از سمت اپل وجود ندارد زیرا اگر در نرم‌افزار از این حالت استفاده نکنند به خودی خود باعث کاهش امنیت می‌شوند. عدم استفاده از یک گواهی PKI امن و تاییدشده در شبکه اینترنت مشکل‌ساز خواهد بود و برنامه قابلیت ارتباط با دیگر سرویس‌دهنده‌ها را از دست می‌دهد.
کاهش خطر برای کاربران، شرکت‌ها، سازمان‌ها و توسعه‌دهندگان
کاربرانی که از نرم‌افزارهای فوق استفاده می‌کنند باید توجه داشته باشند، آسیب‌پذیری ذکرشده معمولا روی شبکه‌های Wi-Fi عمومی و رایگان انجام می‌شود. به همین دلیل اگر در مکان‌های عمومی مجبور به استفاده از نرم‌افزارهای مهم مانند اپلیکیشن بانک هستید Wi-Fi را خاموش کنید. در صورت نیاز به استفاده از اینترنت نیز از شبکه تلفن همراه استفاده کنید.
در صورتی که به یک سازمان یا شرکت اپلیکیشن خاصی را پیشنهاد می‌کنید اول با استفاده از سرویس‌هایی مانند verify.ly آسیب‌پذیر بودن آن را بررسی کنید. این عمل به منظور جلوگیری از بروز مشکلات در آینده بسیار کارساز است.
توسعه‌دهندگان نیز هنگام نوشتن کدهای شبکه در برنامه باید مراقب رفتار نرم‌افزار خود باشند. بسیاری از آسیب‌پذیری‌ها به علت عدم آشنایی کامل توسعه‌دهندگان با کد و کپی کردن آن از وب است.
بیشتر بخوانید